جانیم آذربایجان******CANIM AZƏRBAYCAN

زبان تورکی آخرین سنگر ماست

بورچالی؛ آذربایجانی کوچک در جنوب گرجستان


شاید بسیاری از ما ترک‌های ایران ندانیم که در جنوب شرق کشور گرجستان منطقه‌ای وجود دارد که از لحاظ بافت قومیتی، زبان، تاریخ، فرهنگ و فولکلور کوچک‌ترین تفاوتی با تبریز، اورمیه، اردبیل، زنجان و سایر شهرهای آذربایجان ایران، جمهوری آذربایجان و سایر مناطق آذربایجانی نظیر قارص، آرداهان و ایغدیر در شمال شرق کشور ترکیه نداشته و صدها سال است که پرچم ترکیت و اسلامیت را در یک کشور مسیحی برافراشته است.
«بورچالی» سرزمینی است که گرچه از لحاظ سیاسی و مرزبندی‌های جهانی، اکنون جزئی از کشور گرجستان به شمار می‌آید، اما با ورود به آن به سبب پیوندهای عمیق و اشتراکات فراوان هویتی، حتی لحظه‌ای احساس غریبی نخواهیم کرد.

کانال "خوراسان تورکلری"
@xorasanturku

آردینی اوخو(بقیه مطلب)
دوشنبه 11 مرداد 1395
بؤلوملر : یازی,

بو یوردون آدی "آذربایجان"دیر | ایواز طاها

آذربایجان سؤزو ایله باغلی بعضن منفی تپکی‌لرله قارشیلاشیریق. تورک‌لوک‌له آذربایجانلی‌لیق قارشی‌قارشییا قویولماق‌لا بو تپکی‌لرحیاتا کئچیریلیر. سبب ایسه "آذری" آدلانان دیل و کیملیکدن یاخا قورتارماق‌دیر.
بیرینجیسی، بو یئرین تاریخی آدی آذربایجان‌دیر. اؤتن یوز ایلده گوج قورولوش‌لاری همیشه بو آددان قورخو کئچیرمیش‌لر. یئری گلدیکده ایسه بو آدی کؤلگه‌ده ساخلامیشلار. آذربایجان آدی‌نین زنگان و اردبیل ایالت‌لری اوزه‌ریندن گؤتورولمه‌سی بو قورخودان ایره‌لی گلمیشدیر. مسئله‌نین کؤکو بوندان دا درین‌دیر. موساوات حؤکومتی‌نین آذربایجان سؤزنونو بیر دؤولت‌ـ‌میللت آدی کیمی رسمیته تانیدیغی گوندن قارشی‌دورمالار باشلانمیشدیر. بئله‌ کی، پان‌ایرانیست چئوره‌لر، یالان اولاماسین، بیر مئشه‌لیک قلم کاغیذ کورلایاراق "آذربایجان" آدی علیهینه موحاریبه آپارمیشلار. باسقی‌نین آغیر اولدوغوندان، شیخ محمد خیابانی "آذربایجان" یئرینه اؤز حؤکومتنیه "آذریستان" دامغاسینی وورموشدو.

ایکینجیسی، "آذربایجان" اوزه‌رینده وورغو [تأکید]، قاشقای کیمی تورک‌لری دیشلاماق آنلامینا گله بیلر. لاکین، آذربایجان سؤزو قاشقای‌لار، خلج‌لر و خوراسان تورک‌لرینی احاطه ائتمیر. بو اوزدن تورکمن‌لرله یاناشی دؤرد باشقا تورک توپلوم‌لارینی بیر کاتئگوریده بیرلشدیرمک اوچون بیر آد اوزه‌رینده اوزلاشمالیییق. آنجاق جوغرافی سپه‌لنمه‌لره باخمایاراق، بوتون شیمال غرب بؤلگه تورک‌لری‌نین میللی آدی آذربایجان کیمی سسلنمه‌لی‌دیر. بو آد تهراندان تبریزه، ساوه‌دن آستارایا قده‌ر کئچرلی‌دیر.

اوچونجوسو، سؤزسوز دیلیمیزین آدی تورکجه‌دیر. لاکین آیری آیری سبب‌لره گؤره،هر بیر دیلین ایچه‌ریسینده چئشیدلی لهجه‌لر و آغیزلار یارانیر. آغیزلار بللی‌دیر: تبریز آغیزی، قاراداغ آغیزی و موغان آغیزی. لاکین لهجه دیلین بیر قولودور. لهجه‌لر تاریخ گئدیشینده دیلدن آیریلاراق فرقلی بیچیمده گلیشیرلر. اؤرنه‌یین، تورکجه‌نین چئشیدلی قول‌لاری واردیر: اؤزبک، قیرقیز، قازاخ، آذربایجان و آنادولو تورکجه‌لری. علمی باخیمدان بونلارین هامیسی تورکجه‌دیر. آما بونلاری آدلاندیرماقدا یالنیز "تورکجه" سؤزوندن یارارلانیرساق مقصدیمیزی یترینجه چاتدیرا بیلمه‌یه‌جه‌ییک. مثلا تورکجه‌نین آیری آیری قول‌لاریندا بیر سؤزجوک دییشیک بیچیمده سسله‌نیر. بیزده کی "گلمک " سؤزو، ایستانبول تورکجه‌سینده "گئلمئک"، اویغور تورکجه‌سینده "کالماک" و اؤزبک تورکجه‌سینده "کئلماک" سسله‌نیر. همین چشیدلی‌لییی بیر آدین شمسیه‌سی آلتینا سیغیشدیرماق اولماز.
عیناد گؤستره‌رک بونلارین هامیسینی یالنیز تورکجه آدلاندیریرساق، اؤزوموزو قارشیلیقلی آلقی‌ [ادراک] دقیقلیییندن محروم ائتمیش اولوروق. بونون اوچون، لازیم گلدیکده، بؤیوک تورکجه‌نین قول‌لاری آراسیندا بو قولون دا بیر آدی اولمالی‌دیر. بو آد چوخدان یئرینه دوشموشدور: آذربایجان تورکجه‌سی.

سون سؤز:
کسروی‌نین قونداردیغی "آذری" سؤزو بیزی ائدیلگن [انفعالی] بیر مؤوقعه سوروشدورمه‌مه‌لی‌دیر. دیلیمیزین آدی آذری دئییل، آذربایجان تورکجه‌سی‌دیر. بو یورددا یاشایان اینسان‌لار آذری دئییل، تورک‌دورلر. بوتون بونلارا باخمایارق، یاشادیغیمیز بؤلگه‌نین میللی آدی آذربایجان‌دیر. منجه بعضی آذربایجان تورک‌لری‌نین بو آددان اوشونمه‌سی‌ یئرسیزدیر. "یاشاسین آذربایجان!" بوتون آذربایجانا یاراشیر.
____________________________
* دوست‌لارین بیری‌نین منه یازدیغی خصوصی مساژیندا بئله بیر عیبارت یئر آلیب: «آذربایجان، خمسه و شیروان». مقصد آیدین‌دیر. آذربایجانی کیچیلتمک، زنگانی و قوزئی آذربایجانی باشقا آدلا سسله‌مک. پان‌ایرانیست‌لر ده ائله بونو ایسته‌ییر
@eyvaztaha
www.telegram.me/eyvaztaha

آردینی اوخو(بقیه مطلب)
دوشنبه 11 مرداد 1395
بؤلوملر : یازی,

حرف ربط که(اگر تورکی آزربایجانی را درست صحبت کنیم نیازی به حرف ربط که(فارسی) نداریم)

ساختار صحیح جمله تورکی این است
فاعل+قید مکان +قید زمان +مفعول غیر صریح+مفعول صریح+قید + فعل
مثال=آتا -هرگون- اوشاقلارا -حیدر بابا- منظومه سینی -حرارتله- اوخویوردو
در زبان ادبی تورکی حرف ربط "که یا کی" وجود ندارد و به مرور زمان از فارسی وارد این زبان شده است و دیده میشود که به اشتباه در حال استفاده فراوان از این حرف هستیم،و این در حالیست که جملات صحیح تورکی هیچ احتیاجی به این حرف ربطی ندارد و اگر در هر جای جمله از آن استفاده شود آن جمله کاملا اشتباه میباشد و باید اصلاح شود.

این مسئله تا جایی پیش رفته است که در برخی موارد دیده میشود که حتی استادان شعر نیز آن را به کار میبرند،حال شاید به خاطر وزن شعر از این مسئله چشم پوشی شود ولی استفاده از حرف که در نثر کاملا اشتباه میباشد.

به مثالهای زیر دقت نمایید: 

او سؤز کی سن دونن دئدین ( آن حرفی که تو دیروز بهم گفتی)

ای اونلار کی ایمان گتیریبسیز ( ای کسانی که ایمان آورده اید)

همانطوری که شاهد بودید در جملات تورکی بالا اثر گرامر فارسی کاملا مشخص است و باید به جای آنها اینگونه بگوییم و بنویسیم:

همانطوری که شاهد بودید در جملات تورکی بالا اثر گرامر فارسی کاملا مشخص است و باید به جای آنها اینگونه بگوییم و بنویسیم:

_سن دونن منه دئدیگین او سؤز

_ای ایمان گتیرمیش لر و یا ای اینانمیش لار

وقتی جملات تورکی را با گرامر خود بیان کنیم بر فصاحت و صراحت آن افزوده شده و زیبایی آن نیز حفظ میشود. مثالهای بیشتر:

1-او یئره کی گئتدم (گئتدیییم یئره)

2-او آدام کی من گؤردوم( گؤردویوم آدام)

3-او فوتبال کی من باخدیم( باخدیغیم فوتبال)

با افزدون پسوندهای زیر به بن فعل و سپس اسم مربوطه میتوان گفت رابطه حرف اضافه که ایجاد میشود
dik-dük-dıq-duq
im-üm-ım-um 

اول شخص مفرد
in-ün-ın-un
دوم شخص مفرد
i-ü-ı-u
سوم ضخص مفرد
imiz-ümüz-ımız-umuz
اول شخص جمع 
iniz-ünüz-ınız-unuz
دوم شخص جمع 
ləri- ları 
سوم شخص جمع

البته در حالاتی که اول پسوند ضمیر خود صدار دار 
است 
حرف K به y 
و حرف q به ğ تبدیل خواهد شد
مثال 
Gör+dük+ün =Gördüyün
Bax+dıq+ımız=Baxdığımız
حرف ربط که ——آخرین حرف صدا دار فعل 
e-ə-i
Getdiyim yer جایی که رفتم
Getdiyin yer جایی که رفتی
Getdiyi yerجایی که رفت

Getdiyimiz yerجایی که رفتیم
Getdiyiniz yerجایی که رفتید
Getdikləri yerجایی که رفتند

حرف ربط که ——آخرین حرف صدا دار فعل 
ö-ü
Gördüyüm bağ باغی که دیدم
Gördüyün bağ باغی که دیدی
Gördüyü bağ باغی که دید 

Gördüyümüz bağ باغی که دیدیم 
Gördüyünüz bağ باغی که دیدید 
Gördükləri bağ باغی که دیدند
آخرین حرف صدا دار فعل 
a-ı
Baxdığım filim
فیلمی که نگاه کردم
Baxdığın filim
فیلمی که نگاه کردی
Baxdığı filim
فیلمی که نگاه کرد
Baxdığımız filim
فیلمی که نگاه کردیم
Baxdığınız filim
فیلمی که نگاه کردید
Baxdıqları filim
فیلمی که نگاه کردند
حرف ربط که —-----آخرین حرف صدا دار فعل 
o-u
Unutduğum sözlər حرفهایی که فراموش کردم
Unutduğun sözlər حرفهایی که فراموش کردی
Unutduğu sözlər حرفهایی که فراموش کرد 

Unutduğumuz sözlər حرفهایی که فراموش کردیم 
Unutduğunuz sözlər حرفهایی که فراموش کردید 
Unutduqlarlı sözlər حرفهایی که فراموش کردند

آردینی اوخو(بقیه مطلب)
سه شنبه 15 تیر 1395

وصیت دکتر جواد هیئت به جوانان آزربایجان(یادش گرامی)




وصیت دکتر جواد هیئت به جوانان آزربایجان وقتی(دکتر)حمید نطقی در بیمارستان اخرین نفس هایش را میکشید من بالا سرش بودم . میدانی بزرگترین نگرانی اش چه بود ؟ حمید نطقی در بیمارستان رو به من کرد و گفت که نگرانم بعد از مرگم مسألهٔ ملی و هویت آزربایجانیمان از سوی نسل جدید به فرا موشی سپرده شود . بنابراین از من قول خواست تا زنده ام از این راه کنار نکشم . من روی قولم تا کنون ایستاده ام. اما خطاب به شما ها می گویم که من دیگر هیچ نگرانی از فراموشی هویتمان ندارم.شکر خدا جوانان ترک اکنون هویت خود را یافته و به آن افتخار میکنند و حتی در تهران هم به زبان ترکی مان با هم حرف میزنند. زمان حمید نطقی فقط چند نفر بودیم . اما من یک نگرانی بزرگتر دارم و تو وظیفه داری تا به همه جوانان هم سن خودت این را برسانی . دستش را بالا کرد و گفت ما ترکها همیشه در خط مقدم جبهه شمشیرهایمان را در هوا چرخاندیم و سرزمینها فتح کردیم و امپراطوری ها را در خاک نشاندیم و با غرور خود را ترک نامیدیم .اری ما تاریخ را ساختیم و متاسفانه ننوشتیم . ما تاریخ ساز بودیم و انها تاریخ نویس. اما در پشت جبهه، تاریخ نویس فارس برایمان تاریخ نوشت.خودمان تاریخ خودمان را ننوشتیم . احتیاجی نمیدیدیم . اری تاریخ نویس فارس ما را کرد غلامان ترک و خودشان را سروران و وزیران کار دان ایرانی ! سلسله عباسیان را ببینید . همان ها که بابک خرمدین ۲۳ سال با انها مبارزه کرد . اری در همان سلسله اگر خوب بنگریم ورود ترکها مساوی است با انحلال و ضعف و انقراض حکومت فاسد و دیکتاتوری عباسی همان ها که ایرانیان را موالی مینامیدند و هنگام امدنشان اگر عرب ایستاده بود باید ایرانی در هر کجا به زمین مینشت. و اگر عرب مینشست باید ایرانی دست بر سینه می ایستاد . ترکها وارد سلسله عباسی شدند به خاطر جنگ آوری و دلاوریشان و نظم و استعداد نظامی شان زود در ارتش جذب شدند و به فرماندهی ارتش رسیدند و این مساوی بود با تنبیه خلفای عباسی، کور کردن شاهان و خلفای فاسد و بستن خلفای فاسد به پشت اسب و نصف کردن این شاهان فاسد و متجاوز. تاریخ نویس فارس در کتاب تاریخش مینویسد ترکها آنقدر گستاخ شده بودند که شاهان و خلفای اسلامی را مجازات میکردند و سیاست خود را به انها دیکته میکردند . در واقع خلیفه عباسی شده بود میرزا بنویس فرمانده ترک . اما ببینید ورود عناصر فارس به سیستم خلافت عباسی مساوی است با قدرتمند تر و بی رحم تر شدن این سلسله متجاوز و فاسد و دیکتاتور. جعفر بر مکی و سهل بن فضل. این دو نفر خائن را تاریخ نویس فارس وزرای کاردان ایرانی مینامد.کجای اینها کاردان است؟ هر دو به ملت و خاک خویش خیانت کرده اند و در اخر هم جعفر بر مکی در زندان از گرسنگی میمیرد و سهل بن فضل در بیابانهای خراسان. هیچ کدام از انها از هیچ جنایتی بر علیه ایرانیان هم وطن خویش فرو گذار نکرده اند . اما تاریخ نویس فارس که فقط دشمنی با ترکها را بلد است و هیچ حس ملی برای مردم و کشور خویش قایل نیست، دلاور ترک را غلام ترک مینویسد و خاین فارس را وزیر کاردان ایرانی . کجای اینها کاردان است که حتی برای خود نیز نتوانستند نقشه ای بکشند و در اخر با آن زبونی و خواری مردند. برو و به هر کس به هر جوان آزربایجانی و علاقه مند به خاک مادریمان رسید ی بگو جواد هیئت گفت که بروید تاریخ را بخوانید و خودتان نیز بنویسید . نترسید که ضعیف باشد اگر ضعیف هم نوشتید باز از خودمانید باید تاریخ خود را خود بنویسم و بخوانیم . و الا دیگران تاریخ را برایمان تحریف خواهند کرد و خائنین خودشان را کاردان و دلاوران ترک را غلام معرفی خواهند کرد. این هم خیانت به ما است و هم خیانت به خودشان . چرا که نسل کنونی و اگاه حرفهایشان را قبول نخواهد کرد

آردینی اوخو(بقیه مطلب)
پنجشنبه 10 تیر 1395

دانلود کتاب های ادبیات- دستور زبان- تاریخ -آذربایجان وزبان ترکی آذربایجانی و ترک و..


لینک برای دانلودکتاب درباره تاریخ وادبیات وفرهنگ تورکان آذربایجان و جهان بعد کتابهای  دیگری  رو هم سعی  میکنم اضافه کنم

با مطالعه هرکدام از اینها اطلاعات بسیار مفیدی بدست میارین
1)تاریخ دیرین تورکان ایران (محمد رحمانی فر)(8.8 مگا)

2)تاریخ مختصر تورک(دکتر جواد هیئت)5مگا


3)حاشیه بر زبانشناسی(اسماعیل هادی)2.7 مگا(از کتابهای بی نظیر وغرور انگیز)

4)تاریخ مختصر آذربایجان(آراز اوغلو)3.66


5)انادیلیمزی نئجه یازاق(پروفسوز ذهتابی)(با الفبای برگرفته از عربی)(کتابهای ادبی پروفسور بی نظیر هستند هرجمله برابر یک نکته ادبی) حجم(5.4)


6)ادبی آذربایجان تورک دیلینین قایدالاری(پروفسوز ذهتابی)(کامل کننده کتاب پنج)1.6



7)مبانی دستور زبان تورکی آذربایجانی(برای الفبای لاتین خوبه )(دکترمحمد. فرزانه)1.19


8)یادمانها(کتابی درباره الفبای باستانی تورک وکتیبه های اورخون هم ترجمه سه کتیبه مهم هم تقریبا اموزش اورخون)(نوشته پروفسور صدیق)2.96



9)گرامر تورکی آذربایجانی(نوشته سعید نجاری)(برای الفبای لاتین)5.17


10)پاسخ فرضیه زبان مثلا آذری کسروی توسط پروفسور صدیق


11)مقایسه الغتین جواد هیئت(از مجله وارلیق) (نکات خیلی خوبی داره بعد از کتابهای دستور زبانی و ادبیاتی بالا توصیه میشه)


12)پاسخ یاوه سرایان(باز تقریبا نقد کسروی بازان)(توصیه میشه اول این خونده بشه بعد نقد پروفسور صدیق این کتاب کمی راحتتره به نظر من)1.6


 


13)اموزش گرامر ونوشتار تورکی آذربایجانی فایل پی دی اف و کتاب تاریخ ادبیات تورکی آذربایجانی

آموزش تورکی آذربایجانی (این کتاب خیلی ساده توضیح داده جمع آوری شده از مطالب گروه تلگرامی آنادیلی -دیل اؤرتیمی --حجم1.9

لینک دانلود

14)این کتاب هم نوشته مرحوم دکتر هیئت تورکولوگ معروف (کتابهای تورک شناسی ایشان در دانشگاههای تورکیه تدریس می شود)حجم 4.5
در باره نویسنده وشاعران تورک آذربایجان در واقع تاریخ ادبیات ترکی آذربایجانی




باخیشلارینیز بیزه اونم لیدیر

آردینی اوخو(بقیه مطلب)
پنجشنبه 3 تیر 1395

الفبای گوی تورک(تورکان اسمانی)قدمت این الفبا به قرن 5 قبل از میلاد می رسد

بقیه حروف در اداه مطلب به صورت  کامل آمده

نوشته های اورخون که به سال725 الی 735میلادی نوشته شده اند، با الفبایی نگارش یافته اند، که اولین الفبای مخصوص ترکهاست. قدمت این حروف والفبا به درستی معلوم نیست یعنی تا سه هزار سال ثابت شده ولی قبل از ان هنووز کتیبه ای پیدا نشده، لیکن واضح است که در زمانهای قبل از گؤگ تورکها نیز از این الفبا استفاده میشده است. به سال 1970میلادی در مقبره ایسیک با پیدا شدن دو سطر نوشته شده بر روی یک ظرف، مشاهده گردید که این نوشته ها به خط اورخون نگارش یافته است و قدمت اشیای داخل کورقان به قرن پنجم قبل از میلاد میرسد. الفبای اورخون، الفبای ترکهاست واز هیچ ملتی اقتباس نشده است که به کمک اشکال منابع باستانی ترکها ومتناسب با کلمات ترکی ابداع شده است. نوشته های مربوط به قبل از گؤگ تورکها، همچون نوشته های یئنی سئی ونیز نوشته های همراه انسان طلاپوش نیز با الفبای اورخون نوشته شده است. در زمان گؤگ تورکها این الفبا تا حدودی ساده تر شده است، ولی اساس الفبا تغییر چندانی نکرده است. قدمت الفبای کتیبه های اورخون به 1300سال قبل از گؤگ تورکها میرسد. به عبارتی الفبای ملی ترکها، الفبای اورخون میباشد.
جملات را به صورت افقی، از راست به چپ مینویسند، البته از بالا به پایین نیز نوشته میشوند. در بناهای یادبود اورخون کلمات از بالا به پایین نوشته شده است. (اعداد در زبان گؤگ تورکها) اعداد در زمان گؤگ تورکها همانند ترکی امروزی تلفظ میشد، مانند تؤرت، دؤرد- بیش، بئش- توقوز، دوققوز- ایگیرمی، ایگیرمی- قیرق، قیرخ- وغیره.

در زبان گؤگ تورک:
«توقوز اوغوز، منینق بودونوم ارپش. تنقری، ییر، بولقاکین اوچون، اؤدینقه کوپی دقدوک اوچون، یاغی بولدی. بیر ییلکا تؤرت یولی سونقوشتوم
ترجمه نزدیک:
«دوققوز اوغوز، منیم بودونوم ایدی. گؤک، یئر،بولاندیغی اوچون، اودونه کوپی دؤیدویو اوچون، یاغی اولدی. بیر ییلدا دؤرت یول سونقولشدیم
ترکی امروزی:
«دوققوز اوغوز، منیم ملتیم ایدی. گؤی، یئر، بولاندیغی اوچون، اؤدونه حسادت دوشدویو اوچون، یاغی اولدی. بیر ایلده دؤرت یول ساواشدیم

آردینی اوخو(بقیه مطلب)
چهارشنبه 2 تیر 1395

قسمتی از متن اصلی کتیبه (با الفبای تورکی اورخون)حکومت گوی تورک(تورکان آسمانی) با ترجمه

قبیله باستانی  تورک آذ

این نوشته ها وطن دوستی و ملت دوستی حاکمان تورک را نشان می دهد
کول تیگین یک شاهزاده وپادشاه گوک ترک بود
کتیبه اورخون از نمونه‌های موجود زبان ترکی باستان است.
این کتیبه‌ها با الفبای تورکی اورخون در دو بنای تاریخی واقع در دشت اورخون (که ان زمان سرزمین حکومت تورکان بود) میان سال‌های ۷۳۲ تا ۷۳۵ میلادی به احترام دو شاهزاده گوک‌ترک یعنی کول تیگین و برادرش بیلگه خاقان یک سیاستمدار و یک فرمانده نظامی نگاشته شده‌اند.سه یادبود کوچکتر نیز در اطراف این سنگ نبشته‌ها نیز کشف شده است.از میان سنگ نوشته های دشت اورخون مهمترین ان کتیبه کول تگین است.
رئسای قبایل ترکان اوغوز، مردم قبایل ٬ خوب بشنوید.اگر خداوند نابود نکند یا زمین نبلعد .چه کسی میتواندقبایل ترک و قانون شان را نابود کند؟(متنی از سنگ نبشته های اورخون)

در ادامه مطلب عکسی  از کتیبه اورخون

آردینی اوخو(بقیه مطلب)
چهارشنبه 2 تیر 1395

شعر ترکی میلاد حضرت محمد مصطفی(ص)

شعر ترکی میلاد حضرت محمد مصطفی(ص)
هفده ماه ربیع
هفده ماه ربیع رحمت سرشار گلـــــــــور
شام ظلمتده زمین، مطلع الانوار گلـــــــور
نور  روشنگر  جان  ماه  شب  تار گلــــور
بخت غفلت زدیه دولت بیدار گلـــــــــور
حلقه ی  ماخلقه نقطه ی پرگار گلــــــــور
ختم ایدن جنگ لری صاحب گفتار گلــور
بت شکن دور بو صنم چون یل پیکار گلور
جن و انسون آقاسی سید احرار گلــــــــور
گوهر بحر شرف در گهربار گلـــــــــــور
چاغرون ماخلقی مرسل دادار گلـــــــــور
مژده مظلومه وئرون حقه طرفدار گلــــــور
اهل ایثاره دیون  مظهر  ایثار گلـــــــــــور
بودی زهرا آتاسی مفخر ابرار گلـــــــــور
جشن میلاد دوتون احمد مختار گلــــــــور
مُلک و افواج مَلک خالقی تکریم ایدور
انجم و شمس و قمر احمده تعظیم ایدور



آردینی اوخو(بقیه مطلب)
سه شنبه 8 دی 1394
بؤلوملر : یازی,

جنت مکان، پروفسور دکتر جواد هیئت را بیشتر بشناسیم




جنت مکان، پروفسور دکتر جواد هیئت را بیشتر بشناسیم

اوخویون و پایلاشین
294752ed98385e8eba06c049e819056e-425
.
دکتر جواد هیئت (متولد ۱۳۰۴ تبریز)، پزشک جراح، روزنامه نگار و پژوهشگر آذربایجانی است.

زندگینامه:
او فرزند علی هیئت، مجتهد و رئیس سابق دیوان کشور است. در سال ۱۳۰۴ در تبریز به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه و دو سال اول رشته پزشکی را در ایران گذراند سپس به استانبول رفت و پس از اخذ دکترای پزشکی، دوره تخصصی جراحی را در استانبول و پاریس به پایان رساند و در سال ۱۳۳۱ به ایران بازگشت. در مدت ۴۸ سال طبابت و جراحی در تهران، به تدریس و تألیف کتاب‌ها و مقالات جراحی پرداخت و در فاصله سال‌های ۵۵ - ۱۳۴۳، مجله دانش پزشکی را منتشر کرد. (در این مجله بیش از پنجاه مقاله علمی به قلم او چاپ شده‌است). در کنار جراحی عمومی، جراحی قلب را آغاز کرد و در سال ۱۳۴۱ برای اولین بار در ایران موفق به انجام جراحی قلب باز شد. در سال ۱۳۴۷ اولین عمل پیوند کلیه را در تهران و اولین پیوند قلب سگ‌ها را در ایران با موفقیت انجام داد. (او ابتدا روی سگ‌ها که تا آن زمان در ایران بی سابقه بود ماشین قلب و ریه مصنوعی را به کار گرفت و بعد از عمل جراحی روی ۲۵ سگ در بیمارستان شهربانی این ماشین را در جراحی قلب انسان با موفقیت به کار برد.) از سال ۱۳۴۲ به نمایندگی ایران در «انجمن بین‌المللی جراحی» و از سال ۱۳۶۲ به عضویت «آکادمی جراحی پاریس» انتخاب شد. تاکنون بیش از ۲۵ مقاله و سخنرانی از او در کنگره‌های بین‌المللی جراحی به زبان‌های فرانسه، انگلیسی در مجلات معتبر پزشکی خارجی چاپ شده‌است.

هئیت در کنار مطالعات و تألیفات پزشکی در ترک شناسی و فلسفه و اسلام شناسی نیز علی‌رغم عدم تحصیلات دانشگاهی در این رشته‌ها ،اهل نظر است. او بعد از انقلاب اسلامی با همکاری چند نفر از دوستان صاحب قلم خود،مانند شاعر ساوالان مجله وارلیق را به زبان‌های ترکی و فارسی منتشر نموده و در زمینه ترکشناسی شخصأ بیش از صد مقاله در این مجله نوشته‌است.
ایشان متأهل و دارای پنج دختر می‌باشند که دو دخترش پزشک شده‌اند.

آثار:
از هفت جلد کتاب درباره تورک شناسی پنج جلد آن در باکو و یک جلد (نگاهی به تاریخ و فرهنگ تورکان) در آنکارا ازطرف وزارت فرهنگ به تورکی استانبولی به چاپ رسیده‌است. هئیت از طرف دانشگاههای استانبول، باکو و نخجوان عناوین دکترای افتخاری و پروفسـوری دریافت نموده.

وارلیق درگیسی(ایسلام اینقیلابیندان بوگونه کیمی)
سیری در تاریخ زبان و لهجه‌های تورکی (۱۳۶۵)


 

آردینی اوخو(بقیه مطلب)
چهارشنبه 27 آبان 1394

دانلود کتاب درسی اول ابتدائی - زبان مادری - جمهوری آذربایجان





 کتاب درسی اول ابتدائی - زبان مادری - جمهوری آذربایجان
می توانید از  لینک موجود دانلود نمایید

دانلود کتاب

وزارت آموزش و پرورش جمهوری آذربایجان

کتاب درسی مقطع اول ابتدائی، با عنوان زبان مادری ( Ana dili 1 ) ؛ کتاب درسی مقطع اول تحصیلی برای آموزش خواندن و نوشتن زبان ترکی آذربایجانی می باشد که از سوی وزارت آموزش و پرورش کشور جمهوری آذربایجان برای مدارس حاضر شده است.

حق تکثیر: در سال 2010 توسط انتشارات چاشی اوغلو انتشار یافته است .

کتاب درسی اول ابتدائی - زبان مادری - جمهوری آذربایجان



 

آردینی اوخو(بقیه مطلب)
جمعه 1 آبان 1394

نصرت کسمنلی


1313b46913386db86c8e8ea4b37152e0-425

اونوتمادی گؤزلرینی گؤزلریم ،
منیم گؤزوم ، سنین گؤزون دئییل کی .
او یئرلری ناخیشلاییر ایزلریم ،
منیم ایزیم ، سنین ایزین دئییل کی .
یالانلارا اویرتمه دیم دیلیمی ،
منیم دیلیم ، سنین دیلین دئییل کی ،
هر یئته نه اوزاتمادیم الیمی ،
منیم الیم ، سنین الین دئییل کی .
اوچوب گئتدین ، سازاق دوشدو کؤنلومه ،
منیم قلبیم ، سنین قلبیم دئییل کی ،
سن گولوش چون یارانیب سان ، اینله مه ،
منیم غمیم ، سنین غمین دئییل کی .
سن قارالتدین ، من آغاتدیم ساچیمی ،
منیم ساچیم ، سنین ساچین دئییل کی ،
ائشیدنلر باغیشلاییر سوچومو ،
منیم سوچوم ، سنین سوچون دئییل کی .
یئره دوشدو اودلی سؤزوم کؤزه ردی ،
منیم سؤزوم ، سنین سؤزون دئییل کی ،
قارشیلاشدیق ، دیل سوسدو ، اوز قیزاردی ،
منیم اوزوم ، سنین اوزون دئییل کی .
سن یولونو دییشدیردین بیر سحر ،
منیم یولون ، سنین یولون دئییل کی ،
بو هجرانا دؤزه جه یم بیر تهر ،
دؤزه جه یم ، هجران اؤلوم دئییل کی ... !


شاعیر:نصرت کسمنلی

آردینی اوخو(بقیه مطلب)
پنجشنبه 16 مهر 1394
بؤلوملر : نصرت کسمنلی,

لباس سنتی اذربایجان و مفاخر اذربایجان

لباس سنتی ترکان اذربایجان و مفاخر اذربایجان


File:Hurshidbanu Natavan with her children.jpg
خورشیدبانو ناتوان به همراه پسرش مهدی‌قلی خان وفا و دخترش.

خورشید بانو ناتوان (۶ آگوست ۱۸۳۲، شوشی-۲ اکتبر ۱۸۹۷، شوشی) یکی از بهترین غزل گویان تاریخ آذربایجان است


File:Nagiyev Childs.jpg
دختران و پسران موسی نقی‌یف
کاخ اسماعیلیه برای انجمن خیریه مسلمان توسط جوزف پلاشکو با هزینه موسی نقی‌یف در سال ۱۹۱۳ میلادی بنیان‌گذاری شده‌است. پس در گذشت پسرش اسماعیل، نام کاخ را اسماعیلیه گذاشتند.ساخت و ساز در سال ۱۹۰۸ آغاز و در سال ۱۹۱۳ به پایان رسید. این کاخ به سبک معماری گوتیک ونیزی ساخته شده‌است. که این ساختمان برای انجمن خیریه مسلمان در نظر گرفته شده بود.

File:Shahsevan girls from a rich family.jpg
شاهسَوَن (به لهجهٔ ترکی اِلسَوَنی: شَسَوَن یا شَهسَوَن)، نام تعدادی گروه ایلی از مردم آذربایجان است که در بخش‌هایی از شمال غرب ایران بویژه دشت مغان و اردبیل و نواحی خرقان و خمسه، واقع در میان زنجان و تهران به سر می‌برند.

دختران ایل شاهسون - ایران؛ قرن 19


File:Chamanzaminli mother family.jpg
یوسف وزیر چمن‌زمینلی به همراه خانواده‌اش
یوسف وزیر چمن‌زمینلی یا یوسف میربابا اوغلو وزیروف (به ترکی آذربایجانی: Yusif Vəzir Çəmənzəminli) (متولد ۱۸۸۷ شوشی - درگذشت ۱۹۴۳ نیژنی نووگورود) سیاست‌مدار و نویسنده معاصر آذربایجانی به شمار می‌رود


File:Seyid Shushinski ansambl.jpg

موسیقی مقامی یا موسیقی مقام (ترکی آذربایجانی: Muğam; مقام) نوعی از موسیقی عامیانه و فولکور موسیقی آذربایجانی است. موسیقی مقامی به موازات موسیقی ایرانی، عربی؛ ترکی می‌باشد.

یونسکو در سال ۲۰۰۸ موسیقی مقام آذربایجانی را در میراث معنوی فرهنگی بشر ثبت کرد. و در سال ۲۰۱۰ موسیقی مقامی شمال خراسان (بخشی) را در میراث معنوی فرهنگی بشر ثبت کرد. همچنین فضاپیمای کاوشگر ویجر ۱ نیز قطعه‌ای از موسیقی مقام به زبان ترکی آذربایجانی را برای پخش در فضا انتخاب نموده‌است.


File:Soviet Union stamp 1963 Azerbaijan national costume.jpg
تمبر پستی شوروی, ۱۹۶۳.


لباس محلی آذربایجان شرقی3
عروسک سارا ودارا در لباس  سنتی  اذربیجان

لباس محلی آذربایجان شرقی4
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی از ثبت «مهارت دوخت پوشاک و لباس‌های محلی و سنتی آذربایجان شرقی» در فهرست میراث ناملموس آثار ملی کشور خبر داد و گفت: پوشاک بارزترین مشخصه فرهنگی یک قوم محسوب می‌شود.

آردینی اوخو(بقیه مطلب)
شنبه 21 شهریور 1394
بؤلوملر : یازی,